You are currently browsing the tag archive for the ‘Purandaradasa’ tag.

ಕ್ಷೇಮಪುರದಲಿ ಇದ್ದನೊಬ್ಬನು ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ನಾಮದಿ
ಹೇಮದಾಭರಣಗಳ ಮಾಡುತ ಮಾರಿ ಗಳಿಸುತ ನೆಮ್ಮದಿ
ನಾಮಮಾತ್ರಕು ದಾನವೆಂಬುದನಾತ ಸ್ವಲ್ಪವು ನೀಡದೆ
ನೇಮದಿಂದಲಿ ದುಡ್ಡುಮಾಡುವ ದಾರಿಯೊಂದನೆ ಕಂಡನು || ೧||

ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಸತ್ಯದಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲ ವಿಷಯದಿ ಯೋಗ್ಯನು ||
ಗಾನವಿದ್ಯೆಯ ಪದ್ಧತಿಯಲಿ ಸಮಾನರಾರನು ಕಾಣೆನು
ಸಾನುರಾಗದಿ ಚಿಣ್ಣರಿಗೆ ಸಂಗೀತವಿದ್ಯೆಯ ಪೇಳ್ವನು
ಕಾನುಮಲೆಯ ಕ್ಷೇಮಪುರದಲ್ಲವನೆ ಬಲುಸಿರಿವಂತನು ||೨||

ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಮಡದಿ ಸರಸತಿ ಸಾಧ್ವಿಯವಳು ನಿಚ್ಚದಿ
ಮಾನಿನಿಯು ತಾನೆಂದು ಗಂಡನ ಮಾತ ಮೀರಲು ಹೋಗಳು
ತಾನು ಮಾಡಿದ ಭಾಗ್ಯ ತನ್ನಯ ಗಂಡ ಮಕ್ಕಳ ಕಾವುದು
ಏನೊ ಎಂತೋ ದೈವ ನೀಡಿದುದಲ್ಲೆ ಶಾಂತಿಯ ಕಾಂಬಳು ||೩||

ಒಂದು ಶ್ರಾವಣ ತಂಪು ಹಗಲಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಮಳಿಗೆಗೆ
ಬಂದು ನಿಂತನು ವೃದ್ಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಬ್ಬ ಬೇಡುತ ಹಣವನು
ಕಂದ ಮೊಮ್ಮೊಗನಿಹನು ಮನೆಯಲಿ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ ಮುಂಜಿಯ
ಒಂದು ಹೊನ್ನನು ಕೊಟ್ಟರಾಯಿತು ಧನ್ಯನಾಗುವೆ ಎಂದನು ||೪||

ಎಂದು ದಾನವ ಮಾಡದಂತಹ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಯೋಚಿಸಿ
ಇಂದು ಈತನ ಸಾಗಿಹಾಕಿದರಾಯಿತೆನ್ನುತ ಭಾವಿಸಿ
ಮುಂದೆ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಆಚೆಯೆ ವೃದ್ಧನಾತನ ಕಳುಹಿಸಿ
ಬಂದು ನೋಡೆಲೆ ವಾರವಾಗಲಿ ಆಗ ಕೊಡಬಹುದೆಂದನು ||೫||

ಹೀಗೆ ವಾರವು ಮತ್ತೆ ವಾರವು ತಿಂಗಳುಗಳೇ ಸಂದವು
ಯೋಗಿಯಂದದಿ ಮುದುಕ ಹಾರುವ ಬೇಸರಿಲ್ಲದೆ ಬರುವನು
ಬಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಮತ್ತೆ ಬೇಡುತ ಒಂದು ಹೊನ್ನಿನ ಕಾಸನು
ರೇಗು ಹತ್ತಿದ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಕಿಲುಬು ನಾಣ್ಯವ ಕೊಟ್ಟನು ||೬||

ಕೆಟ್ಟ ನಾಣ್ಯವ ಕೊಟ್ಟರೂ ಅವ ಕೈಯ ಮುಗಿಯುತ ಹೊರಟನು
ಕೆಟ್ಟು ಹೋಗಿರೆ ಹಣೆಯ ಬರಹವು ಹೊಣೆಯು ಯಾರದಕೆಂದನು
ಪಟ್ಟು ಬಿಡದಿರುವುದೊಳಿತೆಂದವ ಮನದಿ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುತ
ನೆಟ್ಟ ನೇರದಿ ಹೋಗಿ ಸರಸತಿ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲ ಬಡಿದನು ||೭||

ತಂದೆಯಂತಿಹ ಮುದುಕ ಹೇಳಿದ ಕಥೆಯ ಸರಸತಿ ಕೇಳಿ ತಾ
ನೊಂದು ನವೆಯುತ ಏನ ತಾನೇ ಮಾಡಬಲ್ಲೇನೆಂದಿರೆ
ತಂದೆ ತಾಯಿಯು ಕೊಟ್ಟ ಮುತ್ತಿನ ನತ್ತು ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದಿತು
ಚೆಂದವಾಗಿರುವೊಡವೆಯೊಂದಿದೆ ಕೊಳ್ಳಿರೀಗಲೆ ಎಂದಳು ||೮||

ತರುಣಿ ಕೊಟ್ಟಿಹ ಹೊಳೆವ ಮೂಗುತಿ ನೋಡಿ ಹಿಗ್ಗಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ
ಸಿರಿನಿವಾಸನ ಬಳಿಗೆ ವೇಗದಿ ಧಾವಿಸುತ್ತಲೆ ಹೋದನು
ಇರುಳ ದೀಪದ ಸೊಬಗಿನಾಮುತ್ತಿಹುದು ನನ್ನಲಿ ನೋಡಿರಿ
ಸರಿಯ ಬೆಲೆಯನು ನೀವೆ ಕಟ್ಟಿರಿ ಹಣವ ನೀಡಿರಿ ಎಂದನು ||೯||

ಹೊಳೆವ ಮೂಗುತಿ ಸೊಬಗ ಕಂಡು ಶಂಕೆಗೊಂಡನು ನಾಯಕ
ಬೆಳಕಿನಾ ಖನಿಯಿದನು ಕಂಡಿಹೆ ಮೊದಲೆ ತಾನೆಂದೆನಿಸಲು
ಹೊಳೆಯಿತವನಿಗೆ ಮಡದಿ ಸರಸತಿ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಗುತಿ
ಸೆಳೆದು ತಂದಿಹನೇನೊ ಎನ್ನುವ ಭಯವು ಕಾಡಿತು ಮನಸಲಿ ||೧೦||

ಮಡದಿ ಸರಸತಿ ಏನು ಮಾಡಿದಳೆಂದು ಅರಿಯುವ ಕಾರಣ
ಒಡನೆ ಎದ್ದು ಹೊರಟ ಮನೆಕಡೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ನಾಯಕ
ಕೊಡುವೆ ಹಣವನು ಹೊರಗೆ ಕುಳ್ಳಿರು ಬೇಗ ಮರಳುವೆ ಎನ್ನುತ
ಹಿಡಿದ ನತ್ತನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲೇ ಇಟ್ಟು ಬೀಗವ ಹಾಕಿದ || ೧೧||

ಮಳಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಬಾಲಕ ಮಧ್ವಪ
ಕುಳಿತು ಚಿತ್ರವ ಬಿಡಿಸುತಿದ್ದವ ಅಪ್ಪ ಹೋದುದ ಕಾಣುತ
ಒಳಗಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ನೋಡಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ
ಒಳಗೆ ನೋಡುವೆನೆಂದು ಬೀಗವ ತೆರೆಯೆ ಮೂಗುತಿ ಕಂಡಿತು ||೧೨||

ಅರರೆ ಅಮ್ಮನ ಮೂಗುತಿಯಿದು ಇಲ್ಲಿಗೇತಕೆ ಬಂದಿತು?
ಮುರಿದು ಹೋದುದೆ? ಸರಿಗೆ ಕಡಿದುದೆ? ಇಲ್ಲ ಬಣ್ಣವು ಕೆಟ್ಟುದೆ?
ಇರುವ ವಿಷಯವದೇನೋ ತಿಳಿಯದು ಮುದುಕನೇನಿದ ತಂದನು?
ಸರಿಯಿದನ್ನು ನೋಡಿ ತಂದೆಯದೇಕೆ ಮನೆಕಡೆ ನಡೆದನು? ||೧೩||

ಅತ್ತ ನಾಯಕ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬಳಿಗೆ ಮಡದಿಯ ಕರೆಯುತ
ಮುತ್ತು ಮೂಗುತಿ ಕಾಣದೆಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಯಿತೆನ್ನುತ ಕೇಳಲು
ಎತ್ತಿ ಇಟ್ಟಿಹೆ ತಂದು ತೋರುವೆನೆಂದು ನುಡಿದೊಳಹೋದಳು;
ಇತ್ತ ಕಡೆಯಲಿ ಬಾಲಕನು ಭಯದಿಂದ ಮನೆಗೋಡುತಲಿರ್ದನು ||೧೪ ||

ನುಡಿದೆ ಹುಸಿಯನು ಗಂಡನಲಿ ನಾನೆಂತು ಮೂಗುತಿ ತೋರಲಿ?
ಬಿಡದೆ ನಿನ್ನಯ ಪಾದವೆಂದಿಗು ನಂಬಿದವಳನು ಪಾಲಿಸೋ
ಕಡುಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ನೀನೆ ದಾರಿಯ ತೋರ್ವುದು
ಎಡದ ಹೂವಲಿ ಪ್ರಾಣ ನೀಗುವೆ ಬಲದಿ ಕೊಟ್ಟರೆ ಬಾಳುವೆ ||೧೫||

ಹೀಗೆ ನೆನೆಯುತ ಸರಸತಿಯು ತಾ ಹೂವನಿಟ್ಟಳು ವಿಠಲಗೆ
ಬೇಗ ಬಾರೆನ್ನುತಲಿ ಹೊರಗಡೆ ಪತಿಯು ಕೂಗುತಲಿದ್ದಿರೆ
ಆಗಬಾರದುದೇನೊ ನಡೆಯುವ ಭಯವು ಹೆಚ್ಚುತ ಹೋಗುತ
ಹೇಗೊ ದಾರಿಯ ಓಡಿ ಮುಗಿಸಿದ ಹುಡುಗ ಮನೆಬಳಿ ಬಂದನು ||೧೬||

ಹೊರಗಡೆಯಲೇ ಅಪ್ಪ ನಿಂತಿಹ ಮುಖದಲೇನೋ ಕೋಪವು
ಮರುಳುಗೆಟ್ಟನೊ? ಕನಸ ಕಂಡನೊ? ಏಕೆ ಈಪರಿ ನೋಟವು?
ಇರಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ತಾಯ ಕಾಣುವೆ ಮತ್ತೆ ಮೂಗುತಿ ನೀಡುವೆ
ಸರಸರನೆ ಹೀಗೆನಿಸಿ ಮಧ್ವಪ ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದಿ ಓಡಿದ ||೧೭||

ಮುಚ್ಚಿರುವಕಂಗಳನು ಸರಸತಿ ಕೈಯ ಮುಗಿದೇ ತೆರೆಯಲು
ನಿಚ್ಚದಲಿ ಬಿದ್ದಿತ್ತು ಎಡಗಡೆಯಿಂದಲೊಂದು ಕುಸುಮವು
ಅಚ್ಚಕೆಂಪನೆ ಹೂವದನ್ನು ನೋಡಿ ಕಸಿವಿಸಿಗೊಳ್ಳುತ
ಪಚ್ಚೆವಜ್ರದ ಕಿವಿಯ ಓಲೆಯ ತೆಗೆದು ಪುಡಿಪುಡಿಗೈದಳು ||೧೮||

ಹಿಂದುಗಡೆಯಲಿ ಓಡುವಾಗಲೆ ಕಿಟಕಿಯಲ್ಲೇ ಕಂಡಿತು
ಮಂಗಳದ ಕುರುಹಲ್ಲ ತಾಯಿಯ ಕಣ್ಣ ತುಂಬಿದ ಹನಿಗಳು
ನುಂಗಹೊರಟಿಹಳೇನೊ ಕಾಣದು ಬಾಲಕನು ಭಯಗೊಳ್ಳುತ
ಮುಂದಕೇನೂ ತೋರದೇ ಅವ ನತ್ತು ಕಿಟಕಿಯೊಳೆಸೆದನು ||೧೯||

ಕಣ್ಣ ಮುಚ್ಚಿ ವಿಷವ ಸೇವಿಸ ಹೊರಟ ಸರಸತಿ ಬೆಚ್ಚುತ
ಕಣ್ಣ ಬಿಟ್ಟಳು ಏನೋ ಬಿದ್ದಿರಲಾಗ ಕೈಯಲಿ ಒಮ್ಮೆಗೆ
ಕಣ್ಣನೇ ತಾ ನಂಬಲಾರಳು ಕೈಯಲಿರುವುದು ಮೂಗುತಿ
ಬಣ್ಣಗೆಟ್ಟಿಹ ಅವಳ ಮೊಗದಲಿ ಮತ್ತೆ ಮರಳಿತು ಜೀವವು || ೨೦||

ಏನು ಯೋಚಿಸದೇನೆ ಸರಸತಿ ಹೋಗಿ ಹೊರಗಡೆ ಗಂಡಗೆ
ತಾನು ಕೈಯಲಿ ಹಿಡಿದ ಮೂಗುತಿ ಮಾತನಾಡದೆ ಕೊಟ್ಟಳು
ಏನಿಹುದವಳೆಡಗೈಲಿ ಬಟ್ಟಲು ಕಿವಿಯ ವಜ್ರವು ಕಾಣದೇ
ತಾನೆ ವಿಷಯವ ಅರಿತು ಬಟ್ಟಲ ವಿಷವ ನೆಲದಲಿ ಚೆಲ್ಲಿದ ||೨೧||

ನಡೆದ ನಾಯಕ ಅದೇ ನಿಮಿಷದಿ ಬೇಗ ತನ್ನಯ ಮಳಿಗೆಗೆ
ಅಡಗಿ ಹೋಗಿತ್ತವನ ಮನದಲಿ ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟಿಹ ಕೃಪಣತೆ
ಉಡುಗಿ ಹೋಗುವುದಿತ್ತು ಒಂದೂ ತಪ್ಪುಮಾಡದ ಜೀವವು!
ಮಡದಿಗಿಂತಲು ಮಿಗಿಲು ಆಪುದೆ ಬರಿಯ ಧನಕನಕಾದಿಯು? ||೨೨||

ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ ಅಂಗಡಿಯಲಿ ಮುದುಕನ
ಏನುಮಾಡಲು ಬೇಕು ಎಂಬುದನಾಗ ಮನದಲಿ ಯೋಚಿಸಿ
ತಾನೆ ಕೂಡಲೆ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟನು ಹಿರಿಯದೊಂದು ಮುಡಿವನು
ದಾನ ಮಾಡುವೆ ದಾಸನಾಗುವೆ ವಿಜಯನಗರವ ಸೇರುವೆ ||೨೩||

ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಮುಡಿವ ಮಡದಿಗೆ ಹೇಳಿದ
ತನಗೆ ಭಾಗ್ಯವದಾಯಿತೆನ್ನುತ ಸರಸತಿಯು ಮರು ನುಡಿದಳು
ಜನವ ಕರೆಯುತ ಸಕಲ ಸಿರಿಯನು ಅಲ್ಲೆ ದಾನವ ಮಾಡುತ
ಮನೆಮಠಗಳನು ತೊರೆದು ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳೊಟ್ಟಿಗೆ ಹೊರಟರು ||೨೪||

ಹೋದ ದಿನಗಳ ಮರೆತು ಬಿಟ್ಟರು ಮತ್ತೆ ದಂಡಿಗೆ* ಹಿಡಿದರು
ವೇದ ವೇದ್ಯನ ಭಾವ ಗಮ್ಯನ ನಾಮ ಸಾಸಿರ ನುಡಿಯುತ
ಆದರದಿ ದಾಸನೆನಿಸುತ್ತಲಿ ಪುರಂದರನಾ ಹೆಸರಲಿ
ಆದುದೆಲ್ಲಾ ಒಳಿತೆ* ಎನ್ನುತ ರಾಮಕ್ರಿಯೆ*ಯಲಿ ಪಾಡುತ || ೨೫||

-neelanjana

*******************************************
p.s:  This is the verse form of a story I wrote about Purandara Dasa’s transformation becoming  a Haridasa from his previous life as a merchant. If you are interested in reading it in prose form, the story can be read here in Kannada or here, in English

p.p.s:  It is written in the form of a choupadi – a four liner meter, which has been very successfully used in Kannada for story telling.  The unforgettable “Govina Hadu” comes to mind. In the form that I have chosen,  each line confirms to 3/4/3/4/3/4/4(5) mAtres

p.p.p.s: The first stanza refers to the town where Purandaradasa (or Srinivasa Nayaka, before he became a Haridasa hail) came from. Kshemapura, in the Sharavati valley is identified as the most likely place where he would have spent his life as a businessman. The last stanza refers to a composition of Purandara Dasa “Adaddella oLite Ayitu” that is supposedly an autobiographical, where he praises his wife as being instrumental in making him a Haridasa. This song is traditionally sung in rAga “Ramakriya” (now better known as Kamavardhini, and somewhat incorrectly as “Pantuvarali”

Today is the last day of  the lunar month of Pushya. The day Purandara dasa passes away in the year 1564AD.

ತೆರಳಿದರು ಹರಿಪುರಕಿಂದು || ಪಲ್ಲವಿ ||
ಪುರಂದರದಾಸರಾಯರು ದೀನಬಂಧು || ಅನುಪಲ್ಲವಿ ||

ರಕ್ತಾಕ್ಷಿವತ್ಸರ ಪುಷ್ಯಾಂತ ರವಿವಾರ
ಮುಕ್ತಿಗೈದಿದರು ಕೇಳಿ ಬುಧಜನರು || ೧ ||

ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಕ್ಷೇತ್ರದಿ ವಿಠಲನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ
ಶರೀರವನಿರಿಸಿ ಅನಾಥರನು ಹರಸಿ || ೨ ||

In this song by Madhwapa Dasa,  son of Purandara Dasa records the date as “The last day of Pushya which was a Sunday,  in the year Raktakshi at Virupaksha kshetra, in the abode of Vithala’.

Contrary to what is popularly being parroted over decades,  Purandara Dasa did not hail from Purandaragada in current day Maharashtra.  Inscriptional evidence points that he is likely to have come from the region of Tirthahalli/ Gerusoppa in Shivamogga district of current day Karnataka. High time we correct some of the facts we pass to the next generation, I’d say!

Here is an alternate-history fiction I wrote on some events of Purandara Dasa’s, life setting it in this geographical region (in Kannada ). Here is the English translation of the same short story.

Here are links to a bunch of my old posts in English, about Purandara Dasa.

“Rama of Rangana Halli”

Thanksgiving in April

Govinda Smarane and Blog Hits!

Friday, the 13th

A Day to Remember

Dasarendare Purandara Dasarayya!

Ranga of Mavinakere

Why did Lakshi Wed Vasudeva?

Purandara Dasa’s 32 Ragas
Here are some links to some of my posts from my Kannada blog

ಇಂದಿನ ದಿನವೇ ಶುಭದಿನವು

ಬೆಲ್ಲದ ಕಟ್ಟೆಯ ಕಟ್ಟಿ

ವಾಹ್ವಾರೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ

ನಾಡೆಲ್ಲ ಹುಡುಕಿದರು ಈಡಾರ ಕಾಣೆ

ಧರ್ಮವೆ ಜಯವೆಂಬ ದಿವ್ಯ ಮಂತ್ರ

ಹೆಂಡ್ತೀರ್ ಮಾತು ಗಂಡಂದ್ರು ಯಾಕೆ ಕೇಳ್ತಾರೆ?

ತುತ್ತುರು ತೂರೆಂದು ಬತ್ತಿಸ ರಾಗಗಳನ್ನು..

What is better than listening to or sing some songs of Purandara Dasa on this day of remembrance? That’s what I’ll do and hope you get a chance to do too!

-neelanjana

25th January, 2009 is Purandara Dasa Aradhane. I am posting here an article that I wrote for the February 2009 issue of ‘Guru Sarvabhouma’, a monthly publication by Sri Guru Raghavendra Matha, Mantralaya. Kannada compostions are written in devanagari script, for those readers who can’t read Kannada

—————————————————————————————————————————————————

 

इन्दिन दिनवे शुभदिनवु
इन्दिन वार शुभवार
इन्दिन तारॆ शुभतारॆ
इन्दिन योग शुब्गयोग
इन्दिन करण शुभकरण
इन्दु पुरन्दरविट्ठल रायन
सन्दर्शन फलवेमगायितु!

In the above kannada ugaabhoga (written in dEvanagari for those who can’t read kannada script) , Purandara Dasa says “Each and every day is a good day. One does not have to worry about the tithi, vaara, nakshatra, yoga or karana at all; because when one thinks of Hari, the day turns out to be a good day after all”. Similarly any day is indeed a good day to remember great souls such as Purandara Dasa. However it is customary to pay homage to such great people on special occassions such as the day they were born or the day they passed away. Such days give us a chance to read about, talk about, and understand their good deeds. This helps us to practice the principles and values  which such noble people stood for, and thereby turning us towards the right path for life. So I think it is very apt to highlight some aspects of Purandara Dasa’s works at this time of Purandara Dasa’s aradhane.

He is considered as one of the four pillars on which the entire edifice of haridasa literature stands, along with Sripadaraya, Vyasaraya and Vijaya dasa.  A very popular shloka  venerates these four haridasas as follows:

नमः श्रीपादराजाय नमस्ते व्यासयोगिणे ।
नमः पुरन्दरार्याय विजयार्याय ते नमः ॥

(I bow to thee, Sripadararaya and to the yogi vyAsa. I bow to the noble Purandara and Vijaya)

Purandara dasa is remembered as the noblest of all hari dasas. पुरन्दरगुरुं वन्दे दासश्रेष्ठम् दयानिधिम् – ” I bow to the great teacher Purandara, who is the best among the dasas, and an abode of compassion” so goes the saying. He is considered as the best among all the haridasas, so much so that his own guru says “If there one is a dasa, he should be like Purandara dasa” -’ दासरॆन्दरे पुरन्दर दासरय्य ‘ “ದಾಸರೆಂದರೆ ಪುರಂದರ ದಾಸರಯ್ಯ”.  There are not many pupils in this world who have been praised thus by their own teachers.

 

dscn40491

(A Sculpture of Purandara Dasa, possibly from Hampe. This is a photograph of a photograph)

Purandara dasa is also called as the ‘pitaamaha’ of Karnataka sangeeta as it is practiced today. Purandara has had a varied role – a devotee, a haridasa (servant of God), a poet, a musician,  a social reformer, a saint and a traveler  who traveled all over south India. However, as it happens to many important men and women in Indian history,  the details of his life that are available are rather scant and sketchy. We do not exactly know the day he was born or the the place he was born or the day he was initiated to the haridasa fold. But, if we know one thing certianly, it is the day of his passing away.

Purandara dasa left this world on the Pushya  amavasye in the Raktakshi samvatsara (This corresponds to the year 1564 AD). We get this information from a composition attributed to Purandara dasa’s son Madhwapa dasa.  Here is what he says:

तॆरळिदरु हरिपुरकिंदु ॥ पल्लवि ॥

पुरंदरदासरायरु दीनबंधु ॥ अनुपल्लवि ॥

रक्ताक्षिवत्सर पुष्यांत रविवार
मुक्तिगैदिदरु केळि बुधजनरु ॥ १ ॥

विरूपाक्ष क्षेत्रदि विठलन्न सन्निधियल्लि
शरीरवनिरिसि अनाथरनु हरसि ॥ २ ॥

The pallavi and anupallavi lines in this song say that it was composed right on the day of Purandara Dasa passed away. The first charana clearly states that it was on amavasye, Pushya mAsa, Sunday. when Purandara dasa passed away. The second charana mentions Viroopaksha Kshetra (Hampe) and the line ‘in the sannidhi of vithala’, indicate that Purandara passed away somewhere in the viscinity of the Vijaya Vitthala temple in Hampe, very likely at the mantapa called as Purandara Mantapa nowadays.

Why does this song become important to us? This shows us how a song can be used to get historical information. Even if we do not know lots of things about Purandara’s life, we can still understand the principles he stood for. Whether or not one believes in miraculous incidents that are supposed to have taken place or not, the works of Purandara dasa are a great resource to guide us. In fact, Purandara dasa’s greatness lies not in the miracles that are associated with him, but in his works. Although Purandara dasa is said to have composed hundreds of thousands of songs, only a small fraction of that has been handed over to us through tradition. Luckily, within the available compositions there is plenty of information to understand the life and times of the period when Purandara dasa lived. Haridasa poetry is more like a mirror to the society. They show the positive attributes, as well as the shortcomings of their times. Many of these aspects are relevant even today, as they were several centuries ago.

Vijayadasa, who was instrumental in collecting Purandara dasa’s songs in the 18th century mentions that Purandara dasa was a merchant before he became a haridasa. Purandara dasa himself refers to trade and business in some of his songs. There might be an element of  autobiographical content in such songs.

In one composition Purandara dasas says:

व्यापार नमगायितु
श्रीपतिय पादारविंद सेवॆयॆंबो ।

हरिकरुणवॆ अंगि गुरुकरुणवॆ मुंडासु
हरिदासर दयवॆंबो वल्लि
परमपापि कलियॆंबो पापोसु मॆट्टि
दुरात्मरादवर ऎदॆमेलॆ नडॆवंथ ॥ व्यापार नमगायितु॥

बिळियकागद हृदय बायि कलमदानि
नालिगॆयॆंबोदे लेखनियु
लोलन कथॆ नामंगळ
शीलमनवि बरॆदु हरिगॆ ऒप्पिसुवंथ ॥  व्यापार नमगायितु॥

 

Purandara says here: “It is a fortune to be in the trade of serving the lotus feet of the Lord of Lakshmi. Wearing the Hari’s mercy as a coat, and  the kindness of guru as my turban,  the sympathy of other haridasas as a shoulder cloth, and wearing shoes that are none other than Kali himself, and then walking over the chest of evil men, is indeed a very good trade. Writing stories containing the names of Hari, in a paper that is none other than the heart, using the tongue as a pen, using the mouth as the ink pot is indeed a wonderful trade”. Here on one side, Purandara dasa describes the dress worn by a trader, and says that it is his ‘business’ as a haridasa is to tread the evil deeds and the evil in this world. The mention of the word ‘vyaapara’ – trade – rather than any other occupation might support the beleif that Purandara was a merchant before he became a haridasa.

Similarly, we can cite another ugabhoga where he says:

ऎन्न कडॆहायिसिरुवुदु निन्न भार
निन्न नंबि बदुकुवुदु ऎन्न व्यापार

 

It is your responsibility to take me to the other side
It is my business to have faith in you!

Such was the  outlook and philosophy of complete surrender to Hari that Purandara dasa, a great saint of all times had. Let us try to keep in mind his message at this time of Purandara dasa aradhane.

-neelanjana

ನಮಿಪೆ ಶ್ರೀಪಾದರಾಯರಿಗೆ ನಮನ ವ್ಯಾಸ ಯೋಗಿಗೆ

ಶ್ರೀ ಪುರಂದರ ಗುರುವರಗೆ ಬಳಿಕ ವಿಜಯದಾಸರಿಗೆ

6th February, 2008,  is Pushya bahuLa amavasye – the new moon day in the dark half of the lunar month of Pushya. This is the day Purandara Aradhane is celebrated.

The saint, musician, composer, social reformer – all in one- Purandara Dasa departed from this  earth on this day in the year 1564 AD.  Every year, music lovers congregate on this day and sing compositions of Purandara Dasa, and other hari dasas.

Purandara Dasa is termed the “Pitamaha of Karnataka Sangeeta”. As per tradition, he was the one who made the system of teaching early lessons to music students. This tradition is continuing since his time.

His own guru Sri Vyasaraya says: “ದಾಸರೆಂದರೆ, ಪುರಂದರ ದಾಸರಯ್ಯ” -  If one becomes a dAsa, he should be like Purandara dAsa! What is better than being praised by one’s own teacher?

Purandara Dasa has composed thousands of padas (ಪದ), ugabhOgas (ಉಗಾಭೋಗ) and sulAdis (ಸುಳಾದಿ).

I  ugabhogas very interesting. A very concise way of getting to the point – in a  few short lines. I wonder if hari dasas were influenced by Basavanna and other shiva sharaNas when they sang these ugaabhogas.

Here is one ugaabhoga of Purandara Dasa, and its translation.

ಬೆಲ್ಲದ ಕಟ್ಟೆಯ ಕಟ್ಟಿ ಬೇವಿನ ಬೀಜವ ಬಿತ್ತಿ ಜೇನು ಮಳೆಗರೆದರೆ ವಿಷ ಹೋಗುವುದೇನಯ್ಯ
ಏನು ನೋಡಿದರೇನು ಏನು ಮಾಡಿದರೇನು ಮನದೊಳಗಿನ ತಾಮಸ ಮಾಣದನ್ನಕ್ಕ
ಕೊಳಲ ದನಿಗೆ ಸರ್ಪ ತಲೆದೂಗುವಂದದಿ ಇದಕೇನು ಮದ್ದು ಪುರಂದರ ವಿಠಲ?

Here is my attempt  in translating this:

After planting a neem seed, does the bitterness go away
If you rain honey and build an embankment of jaggery?
What is the point in doing things or going places
When the inner darkness doesn’t budge?
Like the snake swayng its hood to the tune of the flute,
What is the medicine for this ailment? Oh Purandara Vithala!

Purandara Gurum Vande Dasa Shreshtham Dayanidhim

ಪುರಂದರ ಗುರುಂ ವಂದೇ ದಾಸಶ್ರೇಷ್ಠಂ ದಯಾನಿಧಿಂ

If you understand Kannada, then you might find this talk on Dasa Sahitya interesting.

http://hamsanandi.mypodcast.com/2008/02/A_Birds_Eye_View_of_Dasa_Sahitya_-78364.html

-neelanjana

Hits

  • 231,701

My book “Hamsanada” for iPad, iPhone or iPod

A Collection of  Samskrta Subhashitas, translated to Kannada

http://www.saarangamedia.com/product/hamsanada

My Book, on Google Play!

My Book Hamsanada, on Google Play

My Book Hamsanada, on Google Play

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 1,108 other followers

Top Rated

ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗಂದರು:

"ಅಲ್ಲಿದೆ ನಮ್ಮ ಮನೆ…ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆ ಸುಮ್ಮನೆ… ಎಂಬ ಘೋಷ ವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬ್ಲಾಗ್ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವರು ನೀಲಾಂಜನ. ಅಲ್ಲಿದೆ ನಮ್ಮ ಮನೆ ಕನ್ನಡದ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತಾ ಇದೆ. ಕನ್ನಡದ ವಚನಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತ ಸುಭಾಷಿತಗಳು ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಸಂಗೀತ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಲೋಕವನ್ನು ಈ ಬ್ಲಾಗ್ ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ." ಅವಧಿ, ಮೇ ೧೫, ೨೦೦೮
July 2014
M T W T F S S
« Apr    
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  

ಬಗೆ ಬಗೆ ಬರಹ

about.me

Ramaprasad K V

Ramaprasad K V

ಕನ್ನಡಿಗ. Musicphile. Bibliophile. Astrophile. Blogophile. Twitterphile.

Archives

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 1,108 other followers