You are currently browsing the category archive for the 'ಕವಿತೆ' category.
I find this title song of T N Seetharam’s teleserial Mukta Mukta quite catchy, in spite of not being very upbeat.
The song is written by H S Venkatesha Murthy, and is quite powerful. I like the last stanza which tells about the never-ending battle between the good and the evil.
ಮಣ್ಣ ತಿಂದು ಸಿಹಿ ಹಣ್ಣ ಕೊಡುವ ಮರ ನೀಡಿ ನೀಡಿ ಮುಕ್ತ
ಬೇವ ಅಗಿವ ಸವಿಗಾನದ ಹಕ್ಕಿ ಹಾಡಿ ಮುಕ್ತ ಮುಕ್ತ
ಹಸಿರ ತೋಳಿನಲಿ ಬೆಂಕಿಯ ಕೂಸ ಪೊರೆವುದು ತಾಯಿಯ ಹೃದಯ
ಮರೆಯುವುದುಂಟೆ ಮರೆಯಲಿ ನಿಂತೇ ಕಾಣುವ ಕರುಣಾಮಯಿಯ
ತನ್ನಾವರಣವೇ ಸೆರೆಮನೆಯಾದರೆ ಜೀವಕೆ ಎಲ್ಲಿಯ ಮುಕ್ತಿ
ಬೆಳಕಿನ ಬಟ್ಟೆಯ ಬಿಚ್ಚುವ ಜ್ಯೋತಿಗೆ ಬಯಲೇ ಜೀವನ್ ಮುಕ್ತಿ
ಇರುಳ ವಿರುಧ್ಧ ಬೆಳಕಿನ ಯುಧ್ಧ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಕಾದಾಟ
ತಡೆಯೇ ಇಲ್ಲದೇ ನಡೆಯಲೇ ಬೇಕು ಸೋಲಿಲ್ಲದ ಹೋರಾಟ
The tune is quite similar to the title song for Mukta, earlier teleserial from T N Seetharam. But to me, this song has shades of Shree; Shree of Hindustani kind, that is – particularly in the abrupt transitions from Panchama to Rishabha 
. It also reminds me of another well known Kannada bhaavageethe, deepavu ninnade, gaaLiyu ninnade by Ke Es Na.
The singers are M D Pallavi, and Vijay Prakash – Yes, the same Bollywood singer who comes from Mysore, and is known for ‘Jai Ho’; I definitely prefer this voice to C Ashwath’s (who sang the title song for the first Mukta series).
-neelanjana
No! This post is not about the famous story ರಂಗನ ಹಳ್ಳಿಯ ರಾಮ by Masti Venkatesha Ayyangar! Masti is one of the finest short story writers Kannada has seen. May be I will talk about Masti some other time – but today, I will sing a totally different tune
Sometime ago, I was listening to a talk show on the radio, where Papanasam Ashok Ramani was talking about different composers from Tamizh Nadu.
Arunachala Kavi (Birth:1711AD), and his well-known “En PallikonDIrayya” was one of the compositions he spoke about.
Click here to listen to ‘yEn paLLikkonDeer ayya’ sung by N C Vasantakokilam – On Sangeethapriya
Bird’s Eye View of Srirangam Temple (Courtesy: Google Maps)
Watch Neiveli Santhanagopalan singing this composition:
Here is my translation (of the mOhana section) of the song in Kannada. My Tamizh vocabulary is not in line for this composition of 18th century, and so no wonder I had to take the help of the lyrics and meanings of this song posted on www.karnatik.com to do this translation!
ಏಕೆ ನೀ ಪವಡಿಸಿದೆಯೋ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥಾ
ಏಕೆ ನೀ ಪವಡಿಸಿಹೆಯೋ? || ಏಕೆ ನೀ ಪವಡಿಸಿಹೆಯೋ? ||
ಅರಳಿದ ಕಮಲದ ಕೊಳದ ಬದಿಯಲಿ
ಹರಿಯುವೆರಡು ಹೊಳೆಯ ನಡುವೆ ||ಏಕೆ ನೀ ಪವಡಿಸಿಹೆಯೋ? ||
ಕೌಶಿಕನ ಆಣತಿಯನಾಲಿಸಿದಕೋ? ಕಡು
ರಾಕ್ಷಸಿಯ ಅಂಬಿನಲಿ ಕೊಂದುದಕೋ?
ಈಶನ ಬಿಲ್ಲನು ಮುರಿದುದಕೋ?
ಪರಶುರಾಮನ ಗರುವವನಳಿಸಿದಕೋ? || ಏಕೆ ನೀ ಪವಡಿಸಿಹೆಯೋ? ||
ಜನಕ ಸುತೆಯೊಡನೆ ಕಾಡುದಾರಿಯ ಸವೆಸಿದಕೋ?
ದೋಷವಿರದ ಗುಹನೊಡನೆ ಗಂಗೆಯ ದಾಟಿದಕೋ?
ಚಿತ್ರಕೂಟ ಮಲೆಯಲಿ ನೆಲೆ ನಿಂದುದಕೋ? ಮಾರು
ವೇಷದ ಮಾರೀಚನ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದುದಕೋ? ||ಏಕೆ ನೀ ಪವಡಿಸಿಹೆಯೋ? ||
ಮಡದಿಯ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಹುಡುಕಿದಕೋ? ಏಳು
ಗಿಡಗಳನೊಂದೇ ಬಾಣದಿ ಬೀಳಿಸಿದುದಕೊ?
ಕಡಲಿಗೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಿ ದಾಟಿದುದಕೋ? ಲಂಕಾ
ಕೆಡಹಿ ಲಂಕೆಯ ರಾವಣನ ಸದೆಬಡಿದುದಕೋ? || ಏಕೆ ನೀ ಪವಡಿಸಿಹೆಯೋ ||
(The song is about Sri Ranganatha in Srirangam and it could as well apply to Ranagatha at Sriranga pattana – Both temples are located on islands in river Kaveri)
The moment I set up translating ‘En paLLikondeerayya’, I could not help noticing the striking similarity with a song of Purandara Dasa (Birth – 1485 AD).
Vitthala of Pandharpur
(Image taken from Wikipedia: http://en.wikipedia.org/wiki/File:Syayambhuvithoba.jpg)
This song ponders on why Vitthala in Pandarapur, on the banks of river Bheema, is left standing with his hands on his waist. He wonders, if it is becuase he is too tired after playing with friends; Or tired running around homes of gopikas to steal butter at their homes or is it due to the fatigue after killing wicked demons. The list goes on.
Listen to Vidyabhushana sing kaTiyalli karaviTTanu:
ಕಟಿಯಲ್ಲಿ ಕರವಿಟ್ಟನೊ ಪಂಢರಿರಾಯ ಕಟಿಯಲ್ಲಿ ಕರವಿಟ್ಟನೊ ||ಪಲ್ಲವಿ||
ಗೊಲ್ಲ ಬಾಲಕರೊಡಗೂಡಿ ತಾ ಬಂದು
ಗೊಲ್ಲತಿಯರ ಮನೆ ಕದ್ದು ಬೆಣ್ಣೆಯ ತಿಂದು
ಬಲ್ಲಿದ ತೃಣಾವರ್ತ ಮೊದಲಾದ ಅಸುರರ
ಮೆಲ್ಲನೆ ಕೊಂದಾಯಾಸದಿಂದಲೋ ?
ಮುದದಿಂದ ವ್ರಜದ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ
ಸುದತಿಯರಾಳಿದ ಮದದಿಂದಲೊ
ಮದಗಜಗಮನೆಯರ ಮದದಂತಕ ಕೃಷ್ಣ
ಒದಗಿ ಮಾವನ ಕೊಂದ ಆಯಾಸದಿಂದಲೊ?
ರಾಜಸೂಯಯಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಜೇಶ್ವರ
ರಾಜರು ಮೊದಲಾದ ಸುರರೆಲ್ಲರು
ಭೋಜನವನು ಮಾಡಿದೆಂಜಲು ಮೊದಲಾದ್ದು
ರಾಜೀವಾಕ್ಷನು ಎತ್ತಿದಾಯಾಸದಿಂದಲೋ ?
ಸುರಪ ತನಯಗೆ ಸಾರಥ್ಯವ ತಾ ಮಾಡಿ
ಭರದಿಂದ ಚಕ್ರವ ಹಿಡಿದುದರಿಂದಲೋ
ಪರಿಪರಿ ವಿಧದಿಂದ ಕುದುರೆಗಳ ತಾ ತೊಳೆದು
ಪರಿಪರಿ ಕೆಲಸದಿಂದಾಯಾಸದಿಂದಲೋ ?
ಪ್ರೇಮದಿಂದಲಿ ಬಂದ ಭಕ್ತರು ತನ್ನ ಚರಣ
ಕಮಲಯುಗ್ಮವ ಮುಟ್ಟಿ ಭಜಿಸುತಿರೆ
ಮಮತೆಯಿಂದಲಿ ಅವರ ಭವವ ಕಳೆವೆನೆಂದು
ಕಮಲನಾಭ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನು ||
While Purandara dasa came in couple of centuries before Arunachala Kavi, here is another song which came in after Arunachala Kavi, but sharing the same theme.
Yes, I am refering to ‘ElAvatAramettitivo’ of Tyagaraja (Birth- 1747 AD). In this composition, Tyagaraja wonders why Rama might have taken an incarnation, and took birth as a human.
Listen to Ariakudi Ramanuja I singing this composition on Music India Online:
Here is my attempt in translating this song to Kannada:
ಏಕೆಂದವತಾರವನೆತ್ತಿದೆಯೋ?
ಏನದು ಕಾರಣವೋ? ರಾಮನೆಂ||ದೇಕವತಾರವನೆತ್ತಿದೆಯೋ?||
ಕಾಳಗವನು ಮಾಡಲಿಕೋ? ಅಯೋಧ್ಯಾ
ಪಾಲನವ ಮಾಡಲಿಕೋ? ರಾಘವ ನೀ ||ನೇತಕವತಾರವನೆತ್ತಿದೆಯೋ?||
ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಕಾಣಿಸಲಿಕೋ? ಭವ
ರೋಗಗಳ ದೂಡಲಿಕೋ? ಶತ
ರಾಗ ರತ್ನ ಮಾಲಿಕೆಯ ರಚಿಸಿದ ತ್ಯಾಗ
ರಾಜನಿಗೆ ವರವೀಯಲಿಕೋ ನೀ || ನೇತಕವತಾರವನೆತ್ತಿದೆಯೋ?||
These three composers were separated in space, and time – but the commonality of the theme is definitely striking.
This post started off with a song on Ranga, and ended with a song on Rama – making the title quite apt 
What do you think?
-neelanjana
Today is February 13th, Friday. Ever since Jesus was crucified, the poor Friday, and the number 13 have been become associated with misfortune. Jesus had 12 of his disciples with him on his last supper (that makes it 13 at the table) and the day he was put on the cross was a Friday. So Friday the 13th is seen as an indication of evil by many believers.
Anyway, I do not fall into the category of those who are worried about what might happen on Friday the 13th. I wonder if there are people who are already associating last nights’ plane crash at Buffalo as one of the Friday the 13th effect.
In many of these beliefs, it is the human psych that is at work. If you are worried that something would go wrong, there is probably a good chance that your mind is somewhere else worrying, rather than concentrating on what you are supposed to be doing. Right? In that case, probably you would end up making more mistakes than you normally would, and perhaps the outcome would not be what was desired.
For those who are worried about Friday the 13th, I prescribe this dose of Purandara Dasa:
This is a small composition (ugaabhoga):
ಇಂದಿನ ದಿನವೇ ಶುಭದಿನವು
ಇಂದಿನ ವಾರ ಶುಭವಾರ
ಇಂದಿನ ತಾರೆ ಶುಭತಾರೆ
ಇಂದಿನ ಯೋಗ ಶುಭಯೋಗ
ಇಂದಿನ ಕರಣ ಶುಭ ಕರಣ
ಇಂದು ಪುರಂದರ ವಿಟ್ಠಲ ರಾಯನ
ಸಂದರ್ಶನ ಫಲವೆಮಗಾಯಿತು!
इंदिन दिनवे शुभदिनवु
इंदिन वार शुभवार
इंदिन तारॆ शुभतारॆ
इंदिन योग शुभयोग
इंदिन करण शुभ करण
इंदु पुरंदर विट्ठल रायन
संदर्शन फलवॆमगायितु!
Today is an auspicious day;
Today is the best day of the week;
Today’s star is a good star;
Today’s yoga is good;
Today’s karaNa is good too.
Now that I have seen the
Good Lord Purandara Vitthala,
Today, indeed is a very good day!
Purandara Dasa was a Haridasa. His ultimate aim was to have a darshana of his Lord. We are mere mortals, may not be so blessed.
But, I am sure if we just do what are supposed to do with right spirit and effort, I have no doubt this would be a good day as any other day could be.
-neelnajana
(Pictures from Google images)
It is time time to think of Lord Tirupati Timmappa, once again.
Did you ever wonder how the temple became so rich?
Tirupati temple
Tirupati, no doubt is the richest temple. We all know the story of Srinivasa repaying the money he borrowed, with interest to Kubera. But how on earth did the temple get so rich?
A comment on my previous post made me look for the words for a song of Kanaka Dasa (1509 AD- 1609 AD, as per Wikipedia). Kanaka Dasa is one of the very prominent dAsas in the haridasa tradition of Karnataka.
I had heard about this song before, but never heard anyone sing it. As always, Sri Lakshman provided the lyric in an instant!
If Purandara Dasa praised Tirupati Timmappa for selling dOse, and rice dishes, here is Kanaka Dasa is turning it into a complaint! Kanaka Dasa gives a much longer list, and criticizes the business practices followed by his lord!
ಬಂದೆವಯ್ಯಾ ಗೋವಿಂದಶೆಟ್ಟಿ
ಬಂದೆವಯ್ಯಾ ಗೋವಿಂದಶೆಟ್ಟಿ!
ಇಂದು ನಿಮ್ಮ ಹರಿವಾಣ ಪ್ರಸಾದವುಂಟೆನಲಾಗಿ|| ಬಂದೆವಯ್ಯ ಗೋವಿಂದ ಶೆಟ್ಟಿ ||
ಆ ಪಾಲು ಅತಿರಸ ತುಪ್ಪ ಕಜ್ಜಾಯವು ಒಪ್ಪುವ ಯಾಲಕ್ಕಿ ಶುಂಠಿ ಮೆಣಸು
ಅಪರೂಪವಾದ ಕಜ್ಜಾಯ ರಾಶಿಗಳ ಛಪ್ಪನ್ನದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾರುವ ಶೆಟ್ಟಿ ||ಬಂದೆವಯ್ಯ ಗೋವಿಂದಶೆಟ್ಟಿ||
ಒಡೆದ ಮಡಕೆಯೆನ್ನು ಬಿಡದೆ ನಾಮವ ಮಾಡಿಕೊಡುವೆ ನೀ ಕಾಸಿಗೆ ಒಂದೊಂದನು
ಒಡಲು ತುಂಬಿ ಮಿಕ್ಕ ಅನ್ನವ ಮಾರಿಸಿ ಒಡವೆಯ ಗಳಿಸುವ ಕಡುಲೋಭಿ ಶೆಟ್ಟಿ ||ಬಂದೆವಯ್ಯ ಗೋವಿಂದಶೆಟ್ಟಿ||
ಶೇಷಗಿರಿಯಮೇಲೆ ಇಪ್ಪ ತಿಮ್ಮಶೆಟ್ಟಿ ದೇಶಕೆ ಪ್ರಸಾದವ ನಡೆಸುವ ಶೆಟ್ಟಿ
ಆಶೆಯಿಂದ ಹಣಕಾಸು ಗಳಿಸುವ ಆದಿಕೇಶವ ನಾರಾಯಣನೆಂಬ ಶೆಟ್ಟಿ ||ಬಂದೆವಯ್ಯ ಗೋವಿಂದಶೆಟ್ಟಿ ||
For those, who can’t read Kannada script, here it is transliterated into dEvanAgari:
बंदॆवय्या गोविंदशॆट्टि*!
इंदु निम्म हरिवाण प्रसादवुंटॆनलागि ॥ बंदॆवय्य गोविंद शॆट्टि ॥
आ पालु अतिरस तुप्प कज्जायवु ऒप्पुव यालक्कि शुंठि मॆणसु
अपरूपवाद कज्जाय राशिगळ छप्पन्नदेशक्कॆ मारुव शॆट्टि ॥बंदॆवय्य गोविंदशॆट्टि॥
ऒडॆद मडकॆयॆन्नु इडदॆ नामव माडि कॊडुवॆ नी कासिगॆ ऒंदॊंदनु
ऒडलु तुंबि मिक्क अन्नव मारिसि ऒडवॆय गळिसुव कडुलोभि शॆट्टि ॥बंदॆवय्य गोविंदशॆट्टि॥
शेषगिरियमेलॆ इप्प तिम्मशॆट्टि देशकॆ प्रसादव नडसुव शॆट्टि
आशॆयिंद हणकासु गळिसुव आदिकेशव नारायणनॆंब शॆट्टि ॥बंदॆवय्य गोविंदशॆट्टि ॥
(Click here to listen to this song. There are some minor changes in the text between this version, and what is posted on this page.)
Shetty – This Kannada word is derived from the samskrita word ’shrEShTi’ , generally refers to a merchant/trader.
Kanaka Dasa calls Tirupati Timmappa as Govinda Shetty. Why?
Here is a loose translation of the devaranaama:
Pallavi:
We have come here, Oh Govinda Shetty!
Anupallavi: Hearing that there is a plate full of offerings today || we have come here , oh Govinda Shetty||
charaNa 1:
You are the miser merchant selling everything from heaps of atirasas made of milk, kajjaayas made of ghee to spices like cardamoms, ginger and pepper all around in all fiftysix countries! Oh Govinda Shetty, here we come!
charaNa 2:
You don’t even throw broken pots, but turn them into ‘nAma’s (colored sticks) , and sell each piece for a ‘kAsu’ (a denomination of money). When your stomach is full, you don’t hesitate to sell the leftovers for buying some more jewellery! Here we come, Oh Govinda Shetty!
charaNa3:
Oh Timmappa Shetty, you reside in Sheshagiri (which is another name of Tirumala hill) and grace this country. You are none other than Adikeshava Narayana, the great trader whose only desire is to earn money! Govinda Shetty, Here we come!
I’ll let you draw your own conclusions about commercialization of temples from this song, several centuries old.
-neelanjana
ದಾಸರೆಂದರೆ ಪುರಂದರ ದಾಸರಯ್ಯ!
ವಾಸುದೇವ ಕೃಷ್ಣನ್ನ ಸೂಸಿ ಪೂಜಿಸುವಂಥ ||ದಾಸರೆಂದರೆ||
ಗ್ರಾಸಕಿಲ್ಲದೆ ಪೋಗಿ ಪರರ ಮನೆಗಳ ಪೊಕ್ಕು
ದಾಸನೆಂದು ತುಳಸೀಮಾಲೆ ಧರಿಸಿ
ಬೇಸರಿಲ್ಲದೆ ಅವರ ಕಾಡಿಬೇಡಿ ಬಳಲಿಸುತ
ಕಾಸು ಗಳಿಸುವ ಪುರುಷ ಹರಿದಾಸನೇ? ||ದಾಸರೆಂದರೆ||
ಯಾಯಿವಾರವ ಮಾಡಿ ವಿಪ್ರರಿಗೆ ಮೃಷ್ಟಾನ್ನ
ಪ್ರೀಯದಲಿ ತಾನುಂಡು ಕೊಡದ ಲೋಭಿ
ಮಾಯ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಮಮತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಟ್ಟು
ಗಾಯನವ ಮಾಡಲವ ಹರಿದಾಸನೇ? || ದಾಸರೆಂದರೆ||
ನೀತಿಯೆಲ್ಲವನರಿತು ನಿಗಮವೇದ್ಯನ ನಿತ್ಯ
ವಾತಸುತನಲ್ಲಿಹನ ವರ್ಣಿಸುತಲಿ
ಗೀತ ನರ್ತನದಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಪೂಜಿಸುವ
ಪೂತಾತ್ಮ ಪುರಂದರ ದಾಸರಿವರಯ್ಯ ||ದಾಸರೆಂದರೆ||
dAsarendare purandara dAsarayya
vAsudEva kRShNana sUsi pUjisuva ||pallavi||
grAsakillade pOgi parara manegaLa pokku
dAsanendu tuLasI mAle dharisi
bEsarillade avara kADi bEDi baLalisuta
kAsu gaLisuva puruSha haridAsane ? ||charaNa 1||
yAyivArava mADi viprarige mRShTAnna
prIyadali tanondu koDada lObhi
mAya samsAradalli mamate hecchAgiTTu
gAyanava mADalava haridAsanE ? || charaNa 2||
nItiyellava aritu nigamavEdyana nitya
vAtasutanallihana varNisutali
gIta nartanadinda kRshNanna pUjisuva
pUtAtma purandara dAsarivarayya ! ||charaNa 3||
Meaning:
pallavi : If there is a real dAsa, it is purandara dAsa, devotee of vAsudEva kRShNa
charaNa 1: How can one become a dAsa by dressing like one, by wearing a garland made of tuLasi leaves, going to other’s houses asking for alms & money, and trouble them no end?
charNa 2: Does one become haridAsa only by asking for alms for his needs, but not giving to others in need ? Can one become hari dAsa just by singing, while still being tied to the illusion of samsAra?
charaNa 3: He, purandara dAsa is a real dAsa, who does what is right, sings and dances taking the name of kRishna, whose abode is the heart of vAyu putra madhvAcArya.
-neelanjana
It has become customary to remember Tyagaraja on his Aradhana day, the day commemorating his passing away at the age of 80 in 1847. It was the fifth day of the dark half of the month Pushya. This is the day when huge crowds descend to Tiruvaiyyaru, to sing in front of the composer’s samadhi.
As a a lover of Karnataka sangeeta, I would not probably go even a single day without humming or listening to some composition of Tyagaraja. But the aaraadhane is sure a special day, and I hope to sit and sing at least a few compositions of the great composer on 15th January 2009.
In addition, I thought it would be a great time to translate one of his compositions. Since last year, I had translated mEru samAna in mAyAmALavagouLa, the 15th mELa rAga, I thought it was apt to translate a composition in chakravAka, the 16th mELa rAga, and … – well let me come clean I chose it because it was easy to translate into kannaDa, and also because I could sing the song in the original meTTu without any hiccups! The translated version of mEru samAna made it’s way to a concert, so then I thought I should make a conscious effort to keep the sing-ability of the translation!
Here is the kriti , eTulA brOtuvO teliya. rAga chakravAka. miSra chApu tALa:
pallavi:
eTulA brOtuvO teliya EkAnta rAmayya ||
anupallavi:
kaTa kaTa nA caritamu karNa kaThOramayya || eTula brOtuvO teliya ||
caraNa:
paTTu goDDU rIti bhakShinchi tirugItI
puTTu lObhulanu poTTakai pogaDiti
duShTulatOgUDi duShkRityamA salipi
raTTu jEsina tyAgarAjuni dayatO || eTulA brOtuvO teliya ||
And here is it’s translation in kannaDa:
ರಾಗ: ಚಕ್ರವಾಕ ಮಿಶ್ರ ಚಾಪು ತಾಳ.
ಪಲ್ಲವಿ:
ಎಂತು ಪೊರೆವೆಯೋ ಅರಿಯೆ
ಏಕಾಂತ ರಾಮನೆ!
ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ಕಟಪಟೆಯಾ ಎನ್ನ ಚರಿತೆ
ಗಡುಸಹುದು ಕೇಳಲಿಕೆ || ಎಂತು ಪೊರೆವೆಯೋ ಅರಿಯೆ ||
ಚರಣ:
ಗೊಡ್ಡು ಹಸುವಿನಂತೆ ತಿನ್ನುತ್ತಾ ತಿರುಗಿದೆ
ಹುಟ್ಟು ಜಿಪುಣರನೇ ಹೊಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಹೊಗಳಿದೆ
ದುಷ್ಟರ ಒಡಗೂಡಿ ಬಲು ಕೆಡುಕುಗಳ ಮಾಡಿ
ಕೆಟ್ಟು ಹೋಗಿಹ ತ್ಯಾಗರಾಜನಿಗೆ ದಯತೋರಿ || ಎಂತು ಪೊರೆವೆಯೋ ಅರಿಯೆ||
By the way, Tyagaraja was one of the very first composers to take a note of this rAga. Although vEgavAhini had a long history, its krama-sampoorNa counterpart chakravAka got its firm roots only because of compositions of Tyagaraja.
-neelanjana
ನನ್ನೂರ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೇನೂ ಕೊರತೆ ಇಲ್ಲ. ಹನ್ನೊಂದರಿಂದ ಹದಿನಾಕನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಹೊಯ್ಸಳರು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಅತಿ ಸುಂದರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಹೋದರೂ, ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲೂ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ನಮ್ಮ ಊರವರು ಮರೆಯದ ಒಂದು ಹೆಸರೆಂದರೆ ಅದು ಶಾಂತಲೆಯದು. ಒಬ್ಬ ರಾಣಿಯಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಅವಳು ಎಲ್ಲರ ಮನದಲ್ಲಿ ನಿಂತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ಹಳೇಬೀಡಿನ, ಬೇಲೂರಿನ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೋದವರು ಯಾರೂ ದೇವರೆದುರಿಗಿರುವ ನವರಂಗದ ನಡುವೆ ಇರುವ ಗುಂಡು ಜಗಲಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ – ಶಾಂತಲೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಿದ್ದು ಇದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಎಂದು ಹೇಳದೇ ಇರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗೇ ಬೇಲೂರಿನ ದೇವಾಲಯದ ನಾಟ್ಯಸರಸ್ವತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಶಿಲಾಬಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಕೆತ್ತಲು ಶಾಂತಲೆಯೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಎಂದು ನುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಗೆಳೆಯರೊಬ್ಬರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನ ಪದ್ಯಗಳ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. ಅಲ್ಲಿ ಶಾಂತಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪದ್ಯವೊಂದು ಕಂಡಿತು. ಆ ಶಾಸನ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದೂ ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲೇ ಅನ್ನುವುದಿನ್ನೊಂದು ಹೆಚ್ಚಾಯ!
ಆ ಪದ್ಯ ಹೀಗಿದೆ:
ಸತತಂ ನೋೞ್ಪೊಡೆ ಲಕ್ಷೀ ದೇವತೆ ರಣವ್ಯಾಪಾರದೊಳ್ ಖೞ್ಗ ದೇ
ವತೆ ಬಿಣ್ಪಿಂದಮೆ ಭೂಮಿದೇವತೆ ಜನಕ್ಕೆಲ್ಲಂದದಿಂ ಪುಣ್ಯ ದೇ
ವತೆ ವಾಗ್ದೇವತೆ ವಿದ್ಯೆಯೊಳ್ ಸಕಲ ಕಾರ್ಯೋದ್ಯೋಗದೊಳ್ ಮಂತ್ರ ದೇ
ವತೆ ನಾಥಂಗೆ ಶಾಂತಿದೇವಿಯನದಿನ್ನೇ ವಣ್ಣಿಪಂ ಬಣ್ಣಿಪಂ!
“ನೋಡಲು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಸೊಬಗಿನ, ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದ ದೇವತೆಯಂತೆ ಕಾಣುವ, ಹಿರಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭೂಮಿ ತೂಕದ, ಅಂದದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯದೇವತೆಯ, ತಿಳಿವಿನಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿಯ ಹೋಲುವ, ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಗಂಡನಿಗೆ ಮಂತ್ರಿಯಂತೆ ಸಲಹೆಕೊಡುವ ಆ ಶಾಂತಿದೇವಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ತಾನೇ ಹೊಗಳಲು ಸಾಧ್ಯ?”
ಇಂತಹ ಆಳುವವರಿದ್ದ ಊರು ನನ್ನದು ಅನ್ನುವುದೇ ಒಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಮಾತು ನನಗೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಬ್ಲಾಗ್ ನ ತಲೆ ಬರಹದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇವತ್ತು ಈ ಪದ್ಯವೇ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
-ನೀಲಾಂಜನ
The 129th sookta (hymn) from the 10th manDala of Rg vEda is called the nAsadIya sUkta (नासदीय सूक्तम्). The recurrent use of the word नासत्, नासीत् (meaning, ‘it wasn’t there’ ) has given the the name – nAsadIya sUktam.
Here is the text of this sookta in original:
This sookta has also been termed as the “Hymn of Creation” because it talks about the wonders of this creation, and wonders whether there is a creator behind it.
The 10th manDala of Rig Veda has been accepted as one of the latest parts of this book. But since this manDala describes the Saraswati river, it definitely dates at least to 1800 BC. Satellite imagery has shown that Saraswati river had all but dried up by that time. So, given that this sooka was written almost four thousand years ago, I can’t but admire the wonderful minds behind this poetic creation!
For those who were DD fans – This sookta (more specifically, it’s translation in Hindi) made the catchy signature tune for a fairly popular TV series titled “The Discovery of India: भारत् – एक् खोज्” in the 1980’s.
I had posted my translation of this sookta on my kannaDa blog almost an year ago. I am re-posting it again here.
ನಾಸದೀಯ ಸೂಕ್ತ
-ಅಥವ -
ಇಲ್ಲದುದರ ಮೇಲೆರಡು ಮಾತು
ಇರಲಿಲ್ಲ ಇದ್ದದ್ದು, ಇಲ್ಲ ಇಲ್ಲದದು
ಇರಲಿಲ್ಲ ಗಾಳಿ ಬಲು ದೂರದಾಗಸ
ಸುತ್ತಿತ್ತು ಏನದು? ಯಾರದನು ಕಾಯ್ದವರು?
ಇತ್ತೇನು ಅಲ್ಲಿ ಆಳದ ಕರಿನೀರು?
ಇರಲಿಲ್ಲ ಸಾವು, ಇರಲಿಲ್ಲ ಬದುಕು
ಇರಲಿಲ್ಲ ಹಗಲು ಇರಲಿಲ್ಲ ಇರುಳು
ಉಸಿರಿಲ್ಲದೇ ಉಸಿರೆಳೆವ ಭಾವ
ಅದನೊಂದ ಬಿಟ್ಟು ಇರಲಿಲ್ಲ ಏನೂ
ಕರಿ ಕತ್ತಲ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ ಹಿರಿಗತ್ತಲು
ಎಲ್ಲವನು ಸುತ್ತಿದ್ದ ಅರಿಯದಾ ನೀರು
ಶೂನ್ಯವೇ ಮುಚ್ಚಿ ತೆರೆದಿಟ್ಟ ಮನಸು
ಅದನು ಹೊರತರುವ ಆ ಮಹಾತಪಸು
ಹುಟ್ಟಿತ್ತು ಅದು, ಹರಡಿತ್ತು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲು
ಮನದ ಮೂಲೆಯಲಿ ಮೊಳೆತಂಥ ಪ್ರೀತಿ
ಎದೆಯ ಬಯಲೊಳಗೆ ಆಡಗಿದ್ದ ರೀತಿ
ಅರಿತರೇ ಇಲ್ಲದಕು ಇದ್ದುದಕು ನಂಟು?
ಇಲ್ಲದಕು ಇದ್ದುದಕು ನಡುವೊಂದು ಸೂತ್ರ
ಅದರ ಮೇಲೇನಿತ್ತು ಇತ್ತದದರ ಕೆಳಗೇನು?
ಆ ಬೀಜದ ಭರದ ಮಹಿಮೆಯ ತರವೇನು?
ಏನದರ ಶಕ್ತಿ? ಏನದರ ಹುಮ್ಮಸ್ಸು?
ಯಾರದನು ಅರಿತವರು? ಯಾರದನು ಹೇಳುವರು?
ಜನಿಸಿದ್ದು ಎಂದು? ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಯಾರು?
ಕಾವ ದೇವರು ಕೂಡ ತರುವಾಯ ಜನಿಸಿರಲು
ನಿಜವಾದ ಚರಿತೆಯನು ಪೇಳುವವರಾರು?
ಜಗವನ್ನು ಇದನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದರಾರು ?
ಹುಟ್ಟಿಸಿದನೊ ಇಲ್ಲವೋ? ತಿಳಿದವರು ಯಾರು?
ಆಗಸದಿ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ನೋಡುವನವನು
ಹೇಳಬಲ್ಲನೆ ಇದನು? ಅರಿತಿಹನೆ ಅವನು?
-neelanjana
ಮಾರ್ಚ್ ೨೦, ೨೦೦೮ – ಇವತ್ತು ವಸಂತ ವಿಷುವ!
ವಸಂತದ ಬರವನ್ನು ಸಾರುವ ಈ ಕವಿತೆ ಓದಿ:
Spring: A poem by Thomas Nashe. 1567–1601
Spring, the sweet Spring, is the year’s pleasant king;
Then blooms each thing, then maids dance in a ring,
Cold doth not sting, the pretty birds do sing—
Cuckoo, jug-jug, pu-we, to-witta-woo!
The palm and may make country houses gay, 5
Lambs frisk and play, the shepherds pipe all day,
And we hear aye birds tune this merry lay—
Cuckoo, jug-jug, pu-we, to-witta-woo!
The fields breathe sweet, the daisies kiss our feet,
Young lovers meet, old wives a-sunning sit, 10
In every street these tunes our ears do greet—
Cuckoo, jug-jug, pu-we, to-witta-woo!
Spring, the sweet Spring!
ಮತ್ತೆ ಈ ಗೀತೆಯ ಒಂದು ಸುಂದರ ಅನುವಾದ – ಬಿ.ಎಮ್.ಶ್ರೀ ಅವರ ’ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗೀತೆಗಳು’ ಸಂಕಲನದಿಂದ – ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಯಿಪಾಠ ಮಾಡಿದ್ದೆಂದು ನೆನಪು.
ವಸಂತ
ವಸಂತ ಬಂದ ಋತುಗಳ ರಾಜ ತಾ ಬಂದ
ಚಿಗುರನು ತಂದ ಪೆಣ್ಗಳ ಕುಣಿಸುತ ನಿಂದ,
ಚಳಿಯನು ಕೊಂದ ಹಕ್ಕಿಗಳುಲಿತವೆ ಚೆಂದ,
ಹಕ್ಕಿಗಳುಲಿತವೆ ಚಂದ
ಕೂವೂ ಜಗ್ ಜಗ್ ಪುವ್ವೀ ಟೂವಿಟ್ಟವೂ !
ಕುರಿ ನೆಗೆದಾಟ, ಕುರುಬರ ಕೊಳಲಿನೂದಾಟ,
ಇನಿಯರ ಬೇಟ; ಬನದಲಿ ಬೆಳದಿಂಗಳೂಟ,
ಹೊಸ ಹೊಸ ನೋಟ, ಹಕ್ಕಿಗೆ ನಲಿವಿನ ಪಾಠ,
ಕೂವೂ ಜಗ್ ಜಗ್ ಪುವ್ವೀ ಟೂವಿಟ್ಟವೂ !
ಮಾವಿನ ಸೊಂಪು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬಯಲೆಲ್ಲ ಕಂಪು
ಗಾಳಿಯ ತಂಪು ಜನಗಳ ಜಾತ್ರೆಯ ಗುಂಪು
ಕಿವಿಗಳಿಗಿಂಪು ಹಕ್ಕಿಗಳುಲುಹಿನ ಪೆಂಪು
ಕೂವೂ ಜಗ್ ಜಗ್ ಪುವ್ವೀ ಟೂವಿಟ್ಟವೂ !
ಬಂದ ವಸಂತ! ನಮ್ಮ ರಾಜ ವಸಂತ !
ಭಾಷಾಂತರ ಮಾಡಿದರೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಒಳ್ಳೆ ಉದಾಹರಣೆ ಬೇಕಿಲ್ಲ!
-ನೀಲಾಂಜನ
Karnataka is fortunate to have a number of excellent sugama sangeeta artists starting from the time of Kalinga Rao. Based on my personal experience in two neighbouring states, the following for sugama sangeeta is not very uniform throughout India. In my observation, there is a large following for both classical music and filmi music in Tamil Nadu, but not so much to semi-classical form of music. In Maharashtra, on the other hand, Marathi film music is almost non-existent, but cultural centers like Pune reverberate with classical music, and sugama sangeeta is quite popular.
It is a totally different story in Karnataka. Filmi music is popular. (Where it isn’t?) Although fan following for classical music is below the levels of what I think it should be at, tahnkfully sugama sangeeta artists have been quite popular from decades. And rightly so.
If you are a music fanatic, it is hard to pick one song that is your most favorite. It is a tantalizing task. Just like asking an avid reader to pick just one book. I don’t think I can answer either of these question witout a ‘but’ or an ‘if’ or a ’so’
However, the song ದೀಪವು ನಿನ್ನದೆ, ಗಾಳಿಯು ನಿನ್ನದೆ -’deepavu ninnade, gaaLiyu ninnade’ by K S Narasimha Swami seems to be a very popular among the visitors to my blog. Every day since I wrote a post about this song about five months ago, I have had one or two search engine hits that are looking for something like ‘deepavu ninnade lyrics’ or ‘deepavu ninnadu ke es na’ or ‘deepavu ninnade gaaliyu ninnade’ ‘deepavu ninnade words’ etc. You get the idea. In fact, this has been the most visited post in my blog, contributing about one tenth the total number of visitors who have ever come to this blog.
Given that many of my posts are about music, and a number of songs are actually are mentioned in these posts, I have to come to a conclusion that ದೀಪವು ನಿನ್ನದೆ is one of the most popular kannada bhaavageetes – if not the most popular.
I like this song too. The background music is very apt, and sets the mood for the lyrics very well. However, if I am asked to pick just one bhaavageete – would I choose this one? I think not. When I have a limited choice, I think I would go for something much brighter in treatment; din ki pooria or bhOgavasanta does not just cut it.
Then what would my choice be? May be ಉಡುಗಣವೇಷ್ಟಿತ ಚಂದ್ರ ಸುಶೋಭಿತ (uDugaNavEShTita) or ಎದೆ ತುಂಬಿ ಹಾಡಿದೆನು (ede tumbi hADidenu) – incidentally both poems are written by G.S.Shivarudrappa. And no, I just don’t like the music composed by Ashwath for ‘ede tumbi hADidenu’ – Or was it Mysore Anantha Swamy’s? Either way, that is not the best tune for this song in my opinion. Instead I like the other tune for this song that I have known for a long long long time -which I knew much before I even knew C Ashwath’s, or Anannthaswamy’s name. Coincidentally, the tune I am talking about is based on the raaga Kalyani (or Yaman, if you are from north of river Tungabhadra), just like the song uDugaNavEShTita is.
I don’t know the composer of that tune for ’ede tumbi haaDidenu’ but suspect it could be Padmacharan. His fancy for Kalyani/Yaman is well known. I desperately searched the internet for any audio links for uDugaNavEShTita and ede tumbi haaDidenu ( the version I am talking about) – but no avail. Either my search skills are very bad, or the songs are not that great. I would it rather be the former than the latter!
So for those who have never heard these songs, I have to leave it to their imagination. And for those who have actually listened to these, no doubt they would agree with me that these indeed are two great songs !
-neelanjana
Recent Comments